@article {7475,
	title = {W{\l}adza s{\k e}dziego {\textendash} zasadnicze dylematy},
	journal = {Krytyka Prawa. Niezale{\.z}ne Studia nad Prawem},
	volume = {16},
	year = {2024},
	month = {12/2024},
	pages = {144-160},
	abstract = {Jednym z~zasadniczych dylemat{\'o}w w~s{\k a}dowym stosowaniu prawa jest respektowanie zasady praworz{\k a}dno{\'s}ci, a~nie tylko zasady legalizmu. Zasada legalizmu uj{\k e}ta w~art. 7 Konstytucji w~niewystarczaj{\k a}cy spos{\'o}b chroni konstytucyjnie gwarantowane prawa i~wolno{\'s}ci jednostki i~dlatego konieczny jest s{\k e}dziowski aktywizm, tj. korekta prawa stanowionego w~procesie wyk{\l}adni i~stosowania prawa po to, by prawu nada{\'c} tak{\k a} tre{\'s}{\'c}, kt{\'o}ra zgodna jest z~konstytucyjnie okre{\'s}lonymi warto{\'s}-ciami, le{\.z}{\k a}cymi u~podstaw aksjologii polskiej Konstytucji. Korekta prawa stanowio-nego wi{\k a}{\.z}e si{\k e} z~wyj{\'s}ciem poza tre{\'s}{\'c} zasady legalizmu i~odniesienia si{\k e} do takich warto{\'s}ci jak: s{\l}uszno{\'s}{\'c}, sprawiedliwo{\'s}{\'c}, dobro, prawa i~wolno{\'s}ci cz{\l}owieka.
S{\k e}dzia z~uwagi na to, {\.z}e zgodnie z~Konstytucj{\k a} podlega przede wszystkim jej przepisom, a~w~dalszej kolejno{\'s}ci ustawom, mo{\.z}e {\textendash} je{\'s}li potrafi to uzasadni{\'c} {\textendash} odrzuci{\'c} tre{\'s}{\'c} przepis{\'o}w ustawowych i~oprze{\'c} rozstrzygni{\k e}cie wy{\l}{\k a}cznie na przepisach Konstytucji. Jest to zasadne w{\'o}wczas, kiedy Konstytucja w~wi{\k e}kszym zakresie ani{\.z}eli ustawa chroni prawa i~wolno{\'s}ci jednostki. S{\k e}dzia nie mo{\.z}e powo{\l}ywa{\'c} w~procesie wyk{\l}adni regu{\l}y dura lex sed lex albowiem niszczy ona standardy kultury prawnej. Korekta prawa stanowionego w~procesie jego wyk{\l}adni wi{\k a}{\.z}e si{\k e} z~s{\k e}dziowsk{\k a} niezawis{\l}o{\'s}ci{\k a} i~odpowiedzialno{\'s}ci{\k a} za wydane rozstrzygni{\k e}cie.},
	issn = {2080-1084},
	doi = {10.7206/kp.2080-1084.725}
}
