Axiological Foundations of Public Administration in a Digital World

Abstract

Mimo że problemy administracji publicznej mają charakter uniwersalny, to jednak na skutek zmieniających się okoliczności należy wskazać nowe wyzwania i zagrożenia. Zjawiska współczesnego świata, takie jak globalizacja, sztuczna inteligencja oraz rozwój usług cyfrowych, wpływają na sposób funkcjonowania administracji publicznej. W pewnym zakresie zachwiały nawet jej rudymentami. Administracja publiczna staje się zdepersonalizowana. Już nie tyle ma służyć człowiekowi, co przede wszystkim zaspokajać jego potrzeby. Transformacja administracji publicznej powinna iść w parze z pogłębionym dyskursem aksjologicznym. Redukcjonistyczna perspektywa, w której relacja obywatel–administracja ma charakter wyłącznie jednostronny, w dobie tryumfu usług cyfrowych może prowadzić do zaniku świadomości misji administracji publicznej. Dotychczas wiele miejsca w literaturze poświęcano aksjologii prawa administracyjnego, a tematyka wartości samej administracji publicznej – w wymiarze instytucjonalnym – nie była eksplorowana. Istnieje swoisty dysonans poznawczy oraz potencjalny konflikt wartości między oczekiwaniami formułowanymi przez obywateli wobec administracji publicznej a uwarunkowaniami systemu, w którym działają urzędnicy. Celem artykułu było zarysowanie wpływu świata cyfrowego na ,,przeorientowanie” aksjologiczne administracji publicznej. Wykorzystanie metody deskryptywnej i formalno-dogmatycznej pozwoliło na osadzenie problematyki w skonkretyzowanych ramach prawnych, a metoda aksjologiczna – zastosowana na przykładzie rozwiązywania konfliktów wartości – wskazała jeden z możliwych kierunków wyjścia z impasu dysfunkcjonalności administracji publicznej.