Publikacja:
Spoilery w systemach reprezentacji proporcjonalnej: Analiza ośmiu polskich wyborów parlamentarnych, 1991-2015
Data
2018
Artykuł
Przeszukaj czasopismo| cris.legacyid | 4992 |
| cris.virtual.journalance | #PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE# |
| cris.virtualsource.journalance | c5e604c2-f6bd-4f19-914c-e01c8ff3c6c3 |
| dc.abstract.pl | W artykule dokonano analizy wyborów w okręgach wielomandatowych z różnymi typami spoilerów. W wyborach jednomandatowych „klasyczny” spoiler wchodzący do wyborów zamienia zwycięzcę w przegrywającego i jednocześnie jednego z pokonanych w zwycięzcę. Podobne sytuacje rzadko mają miejsce w wyborach wielomandatowych. W takich wyborach istnieją bardziej subtelne efekty przypominające działanie klasycznego spoilera. „Królotwórca” zamienia kandydata niebędącego faktycznym zwycięzcą w zwycięzcę wyborów; „Królobójca” pozbawia zwycięstwa uprzednio wygrywającego wybory; „Szkodnik” zabiera pewnemu konkurentowi więcej mandatów, niż sam zdobywa; „Autospoilery” tracą mandaty, startując w wyborach samodzielnie raczej niż tworząc koalicję. Możliwe są też różne warianty spoilerów strategicznych, takich jak fi kcyjne partie. W artykule przeprowadzono analizę ośmiu wyborów parlamentarnych, które miały miejsce w Polsce po roku 1989. W dwóch przypadkach konsekwencje istnienia spoilerów były bardzo duże. W 1993 roku rozproszenie na prawicy (Autospoilery) pomogło SLD i PSL wrócić do władzy, spowolniło proces dekomunizacji i stworzyło silne przeszkody instytucjonalne na drodze do dalszej demokratyzacji. W roku 2015 mały Królotwórca, partia Razem, pomógł PiS osiągnąć większość parlamentarną i umożliwił realizację radykalnego programu zmian. W pozostałych wyborach konsekwencje były mniejsze, lecz również godne odnotowania. Wyniki sugerują, że wybory parlamentarne przeprowadzane przy użyciu ordynacji proporcjonalnej z listami kandydatów są bardzo wrażliwe na działanie spoilerów. |
| dc.contributor.affiliation | University of California |
| dc.contributor.author | Marek Kaminski |
| dc.date.accessioned | 2025-07-28T14:24:19Z |
| dc.date.available | 2025-07-28T14:24:19Z |
| dc.date.issued | 2018 |
| dc.date.published | 2018 |
| dc.description.issue | 30 |
| dc.description.physical | 5-32 |
| dc.identifier.doi | 10.7206/DEC.1733-0092.111 |
| dc.identifier.issn | 1733-0092 |
| dc.identifier.uri | https://repozytorium.kozminski.edu.pl/handle/item/3601 |
| dc.language | en |
| dc.relation.ispartof | Collective and Individual Decisions |
| dc.relation.pages | 5-32 |
| dc.rights | CC-BY-NC-ND-4.0 |
| dc.subject | ordynacja proporcjonalna |
| dc.subject | spoiler |
| dc.subject | wybory parlamentarne |
| dc.subject | Sejm |
| dc.subject | paradoksy głosowania |
| dc.title | Spoilery w systemach reprezentacji proporcjonalnej: Analiza ośmiu polskich wyborów parlamentarnych, 1991-2015 |
| dc.type | Article |
| dspace.entity.type | Publication |