Zasady etyki publikacyjnej

Wydawnictwa Akademii Leona Koźmińskiego

Niniejsze Zasady określają standardy etyczne obowiązujące w procesie przygotowania, recenzowania i publikowania monografii naukowych, w tym monografii naukowych pod redakcją naukową, podręczników i innych publikacji w Wydawnictwie Akademii Leona Koźmińskiego (dalej: „Wydawnictwo"). Zasady opracowano w oparciu o wytyczne Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE – Committee on Publication Ethics) oraz z uwzględnieniem wymagań dotyczących standardów etyki publikacyjnej.

§ 1. Postanowienia ogólne

  1. Wydawnictwo dba o utrzymanie najwyższych standardów etycznych w działalności wydawniczej i podejmuje wszelkie możliwe działania przeciwko nierzetelności naukowej oraz nieuczciwym praktykom publikacyjnym.
  2. Zasady obowiązują autorów i redaktorów naukowych tomów, recenzentów oraz redaktora naczelnego i pracowników Wydawnictwa.
  3. Prace przekazane do publikacji są oceniane pod kątem rzetelności naukowej, spełniania wymogów etycznych oraz przydatności dla nauki.
  4. W sprawach nieuregulowanych niniejszymi Zasadami stosuje się wytyczne i diagramy postępowania (flowcharts) COPE oraz obowiązujące przepisy prawa.

§ 2. Obowiązki autorów i redaktorów naukowych tomów

  1. Autorstwo. Autorstwo powinno być ograniczone do osób, które wniosły istotny wkład w koncepcję, projekt, wykonanie lub interpretację pracy. Wszyscy współautorzy oraz – w przypadku monografii pod redakcją naukową – redaktorzy naukowi i autorzy poszczególnych rozdziałów powinni być wymienieni w pracy. Autor zgłaszający pracę zapewnia, że wszyscy współautorzy zaakceptowali jej ostateczną wersję i zgodzili się na przedłożenie do publikacji.
  2. Oryginalność i plagiat. Autor przekazuje do Wydawnictwa wyłącznie pracę oryginalną. Wszelkie wykorzystane prace i fragmenty prac innych autorów muszą być prawidłowo zacytowane lub wskazane.
  3. Rzetelność prezentacji badań. Autor przedstawia dokładne zestawienie wykonanych prac oraz obiektywnie omawia ich znaczenie. Dane stanowiące podstawę pracy powinny być przedstawione rzetelnie. Stwierdzenia nieprawdziwe lub świadomie niedokładne są niedopuszczalne i traktowane jako naruszenie zasad etyki.
  4. Dostęp do danych. Autor powinien być gotów umożliwić dostęp do danych wykorzystanych w pracy oraz zachować je przez okres co najmniej roku od dnia publikacji.
  5. Publikacje wielokrotne. Niedopuszczalne jest publikowanie prac opisujących te same badania w więcej niż jednej publikacji ani jednoczesne złożenie tej samej pracy w więcej niż jednym wydawnictwie lub redakcji.
  6. Potwierdzenie źródeł. Autor cytuje publikacje, które miały wpływ na powstanie pracy, i każdorazowo potwierdza skorzystanie z prac innych autorów.
  7. Konflikt interesów i finansowanie. Autor ujawnia wszelkie źródła finansowania pracy, wkład instytucji i podmiotów oraz istotne konflikty interesów mogące wpłynąć na wyniki lub interpretację pracy.
  8. Ghostwriting i guest authorship. Ghostwriting (pominięcie osoby, która wniosła istotny wkład) oraz guest authorship (przypisanie autorstwa osobie, która wkładu nie wniosła) stanowią przejaw nierzetelności naukowej. Wykryte przypadki są dokumentowane i ujawniane, włącznie z powiadomieniem właściwych podmiotów.
  9. Błędy w pracach opublikowanych. W razie odkrycia istotnego błędu lub nieścisłości w pracy autor niezwłocznie powiadamia redaktora naczelnego w celu dokonania sprostowania, errata lub wycofania pracy.
  10. Narzędzia sztucznej inteligencji. Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji podlega odrębnej Polityce publikacyjnej ALK dotyczącej wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji. Autor zobowiązany jest do złożenia oświadczenia o ich wykorzystaniu na zasadach określonych w tej Polityce.

§ 3. Obowiązki redaktora naczelnego

  1. Decyzje o publikacji. Redaktor naczelny odpowiada za proces redakcyjny i przygotowanie sprawy do decyzji organu właściwego.
  2. Obiektywizm i równe traktowanie. Prace oceniane są wyłącznie pod kątem ich wartości merytorycznej, bez względu na rasę, płeć, wyznanie, pochodzenie, obywatelstwo czy przekonania autorów. W zakresie przeciwdziałania dyskryminacji Wydawnictwo przestrzega Konstytucji i obowiązującego prawa.
  3. Niezależność od opłat. Decyzja o zakwalifikowaniu pracy do publikacji opiera się wyłącznie na kryteriach merytorycznych i wyniku recenzji oraz jest niezależna od wniesienia opłaty za publikację i jej wysokości.
  4. Poufność. Informacji o złożonej pracy nie ujawnia się osobom innym niż – zgodnie z procedurą wydawniczą – autor, recenzenci i potencjalni recenzenci.
  5. Konflikt interesów. Nieopublikowane prace ani ich fragmenty nie mogą być wykorzystywane w badaniach własnych pracowników Wydawnictwa lub recenzentów bez wyraźnej pisemnej zgody autora.

§ 4. Obowiązki recenzentów

  1. Wsparcie decyzji redakcyjnych. Recenzent wspiera redaktora naczelnego w podejmowaniu decyzji redakcyjnych i może wspierać autora w poprawieniu pracy.
  2. Terminowość. Recenzent, który nie może sporządzić recenzji lub nie jest w stanie wykonać jej terminowo, niezwłocznie informuje o tym redaktora naczelnego.
  3. Obiektywizm. Recenzję sporządza się obiektywnie; krytyka personalna autora jest niewłaściwa. Recenzent wyraża poglądy jasno i popiera je argumentami.
  4. Poufność. Recenzowane prace traktuje się jako dokumenty poufne; nie można ich okazywać ani omawiać z osobami nieupoważnionymi.
  5. Konflikt interesów. Recenzent nie recenzuje prac, wobec których zachodzi konflikt interesów wynikający z relacji z autorem, redaktorem tomu, instytucją lub podmiotem związanym z pracą. Informacje uzyskane w toku recenzji nie mogą służyć korzyściom osobistym.
  6. Potwierdzenie źródeł. Recenzent wskazuje istotne publikacje, na które autor się nie powołał, oraz informuje redaktora naczelnego o znaczącym podobieństwie pracy do innych znanych mu prac lub o podejrzeniu plagiatu.
  7. Narzędzia sztucznej inteligencji. Recenzent nie korzysta z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji w procesie przygotowywania recenzji; wprowadzanie treści pracy lub recenzji do takich narzędzi jest niedopuszczalne ze względu na ryzyko naruszenia poufności.

§ 5. Procedury zabezpieczające

  1. Kontrola antyplagiatowa. Nadsyłane prace są kontrolowane za pomocą systemu iThenticate (Crossref Similarity Check) w celu zapobiegania plagiatom.
  2. Dokumentowanie. Przejawy nierzetelności naukowej, w szczególności naruszenia zasad etyki obowiązujących w nauce, są w Wydawnictwie dokumentowane.

§ 6. Postępowanie w razie podejrzenia naruszenia zasad etyki

W przypadku podejrzenia naruszenia zasad etyki publikacyjnej – w szczególności plagiatu, fabrykowania lub fałszowania danych, ghostwritingu, guest authorship, publikacji wielokrotnej lub nieujawnionego konfliktu interesów – Wydawnictwo postępuje według poniższego schematu, opartego na diagramach postępowania COPE:

  1. Zgłoszenie. Podejrzenie naruszenia może zgłosić każda osoba; zgłoszenie kierowane jest – w miarę możliwości w formie pisemnej, wraz z uzasadnieniem – do redaktora naczelnego.
  2. Wstępna ocena. Redaktor naczelny dokonuje wstępnej oceny zasadności zgłoszenia i jego dokumentowania. Zgłoszenia oczywiście bezzasadne pozostawia się bez dalszego biegu, odnotowując ten fakt.
  3. Wyjaśnienia. W razie uprawdopodobnienia naruszenia redaktor naczelny występuje do autora lub innej osoby, której dotyczy zarzut, o zajęcie stanowiska w wyznaczonym, rozsądnym terminie. Osobie tej zapewnia się możliwość ustosunkowania się do zarzutu.
  4. Postępowanie wyjaśniające. W razie potrzeby redaktor naczelny zasięga opinii recenzentów lub ekspertów. W przypadku poważnych naruszeń może powiadomić instytucję zatrudniającą autora lub inny właściwy podmiot.
  5. Rozstrzygnięcie i środki. W zależności od ustaleń stosuje się odpowiednie środki: odstąpienie od publikacji, żądanie wprowadzenia poprawek, sprostowanie lub erratę, opublikowanie noty wyrażającej zastrzeżenia (expression of concern) albo wycofanie opublikowanej monografii (retraction) wraz ze stosowną notą wyjaśniającą.
  6. Dokumentacja. Wszystkie czynności podejmowane w toku postępowania są dokumentowane i przechowywane przez Wydawnictwo.

§ 7. Postanowienia końcowe

  1. Zasady wchodzą w życie z dniem ich zatwierdzenia przez właściwy organ Akademii Leona Koźmińskiego.
  2. Zasady stosuje się łącznie z Procedurą recenzowania monografii naukowych, Polityką wydawniczą oraz Polityką publikacyjną ALK dotyczącą wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji.
  3. W sprawach nieuregulowanych stosuje się wytyczne COPE oraz obowiązujące przepisy prawa.