Wydawnictwo Akademii Leona Koźmińskiego - Zasady etyki publikacyjnej
Zasady etyki publikacyjnej
Wydawnictwa Akademii Leona Koźmińskiego
Niniejsze Zasady określają standardy etyczne obowiązujące w procesie przygotowania, recenzowania i publikowania monografii naukowych, w tym monografii naukowych pod redakcją naukową, podręczników i innych publikacji w Wydawnictwie Akademii Leona Koźmińskiego (dalej: „Wydawnictwo"). Zasady opracowano w oparciu o wytyczne Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE – Committee on Publication Ethics) oraz z uwzględnieniem wymagań dotyczących standardów etyki publikacyjnej.
§ 1. Postanowienia ogólne
- Wydawnictwo dba o utrzymanie najwyższych standardów etycznych w działalności wydawniczej i podejmuje wszelkie możliwe działania przeciwko nierzetelności naukowej oraz nieuczciwym praktykom publikacyjnym.
- Zasady obowiązują autorów i redaktorów naukowych tomów, recenzentów oraz redaktora naczelnego i pracowników Wydawnictwa.
- Prace przekazane do publikacji są oceniane pod kątem rzetelności naukowej, spełniania wymogów etycznych oraz przydatności dla nauki.
- W sprawach nieuregulowanych niniejszymi Zasadami stosuje się wytyczne i diagramy postępowania (flowcharts) COPE oraz obowiązujące przepisy prawa.
§ 2. Obowiązki autorów i redaktorów naukowych tomów
- Autorstwo. Autorstwo powinno być ograniczone do osób, które wniosły istotny wkład w koncepcję, projekt, wykonanie lub interpretację pracy. Wszyscy współautorzy oraz – w przypadku monografii pod redakcją naukową – redaktorzy naukowi i autorzy poszczególnych rozdziałów powinni być wymienieni w pracy. Autor zgłaszający pracę zapewnia, że wszyscy współautorzy zaakceptowali jej ostateczną wersję i zgodzili się na przedłożenie do publikacji.
- Oryginalność i plagiat. Autor przekazuje do Wydawnictwa wyłącznie pracę oryginalną. Wszelkie wykorzystane prace i fragmenty prac innych autorów muszą być prawidłowo zacytowane lub wskazane.
- Rzetelność prezentacji badań. Autor przedstawia dokładne zestawienie wykonanych prac oraz obiektywnie omawia ich znaczenie. Dane stanowiące podstawę pracy powinny być przedstawione rzetelnie. Stwierdzenia nieprawdziwe lub świadomie niedokładne są niedopuszczalne i traktowane jako naruszenie zasad etyki.
- Dostęp do danych. Autor powinien być gotów umożliwić dostęp do danych wykorzystanych w pracy oraz zachować je przez okres co najmniej roku od dnia publikacji.
- Publikacje wielokrotne. Niedopuszczalne jest publikowanie prac opisujących te same badania w więcej niż jednej publikacji ani jednoczesne złożenie tej samej pracy w więcej niż jednym wydawnictwie lub redakcji.
- Potwierdzenie źródeł. Autor cytuje publikacje, które miały wpływ na powstanie pracy, i każdorazowo potwierdza skorzystanie z prac innych autorów.
- Konflikt interesów i finansowanie. Autor ujawnia wszelkie źródła finansowania pracy, wkład instytucji i podmiotów oraz istotne konflikty interesów mogące wpłynąć na wyniki lub interpretację pracy.
- Ghostwriting i guest authorship. Ghostwriting (pominięcie osoby, która wniosła istotny wkład) oraz guest authorship (przypisanie autorstwa osobie, która wkładu nie wniosła) stanowią przejaw nierzetelności naukowej. Wykryte przypadki są dokumentowane i ujawniane, włącznie z powiadomieniem właściwych podmiotów.
- Błędy w pracach opublikowanych. W razie odkrycia istotnego błędu lub nieścisłości w pracy autor niezwłocznie powiadamia redaktora naczelnego w celu dokonania sprostowania, errata lub wycofania pracy.
- Narzędzia sztucznej inteligencji. Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji podlega odrębnej Polityce publikacyjnej ALK dotyczącej wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji. Autor zobowiązany jest do złożenia oświadczenia o ich wykorzystaniu na zasadach określonych w tej Polityce.
§ 3. Obowiązki redaktora naczelnego
- Decyzje o publikacji. Redaktor naczelny odpowiada za proces redakcyjny i przygotowanie sprawy do decyzji organu właściwego.
- Obiektywizm i równe traktowanie. Prace oceniane są wyłącznie pod kątem ich wartości merytorycznej, bez względu na rasę, płeć, wyznanie, pochodzenie, obywatelstwo czy przekonania autorów. W zakresie przeciwdziałania dyskryminacji Wydawnictwo przestrzega Konstytucji i obowiązującego prawa.
- Niezależność od opłat. Decyzja o zakwalifikowaniu pracy do publikacji opiera się wyłącznie na kryteriach merytorycznych i wyniku recenzji oraz jest niezależna od wniesienia opłaty za publikację i jej wysokości.
- Poufność. Informacji o złożonej pracy nie ujawnia się osobom innym niż – zgodnie z procedurą wydawniczą – autor, recenzenci i potencjalni recenzenci.
- Konflikt interesów. Nieopublikowane prace ani ich fragmenty nie mogą być wykorzystywane w badaniach własnych pracowników Wydawnictwa lub recenzentów bez wyraźnej pisemnej zgody autora.
§ 4. Obowiązki recenzentów
- Wsparcie decyzji redakcyjnych. Recenzent wspiera redaktora naczelnego w podejmowaniu decyzji redakcyjnych i może wspierać autora w poprawieniu pracy.
- Terminowość. Recenzent, który nie może sporządzić recenzji lub nie jest w stanie wykonać jej terminowo, niezwłocznie informuje o tym redaktora naczelnego.
- Obiektywizm. Recenzję sporządza się obiektywnie; krytyka personalna autora jest niewłaściwa. Recenzent wyraża poglądy jasno i popiera je argumentami.
- Poufność. Recenzowane prace traktuje się jako dokumenty poufne; nie można ich okazywać ani omawiać z osobami nieupoważnionymi.
- Konflikt interesów. Recenzent nie recenzuje prac, wobec których zachodzi konflikt interesów wynikający z relacji z autorem, redaktorem tomu, instytucją lub podmiotem związanym z pracą. Informacje uzyskane w toku recenzji nie mogą służyć korzyściom osobistym.
- Potwierdzenie źródeł. Recenzent wskazuje istotne publikacje, na które autor się nie powołał, oraz informuje redaktora naczelnego o znaczącym podobieństwie pracy do innych znanych mu prac lub o podejrzeniu plagiatu.
- Narzędzia sztucznej inteligencji. Recenzent nie korzysta z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji w procesie przygotowywania recenzji; wprowadzanie treści pracy lub recenzji do takich narzędzi jest niedopuszczalne ze względu na ryzyko naruszenia poufności.
§ 5. Procedury zabezpieczające
- Kontrola antyplagiatowa. Nadsyłane prace są kontrolowane za pomocą systemu iThenticate (Crossref Similarity Check) w celu zapobiegania plagiatom.
- Dokumentowanie. Przejawy nierzetelności naukowej, w szczególności naruszenia zasad etyki obowiązujących w nauce, są w Wydawnictwie dokumentowane.
§ 6. Postępowanie w razie podejrzenia naruszenia zasad etyki
W przypadku podejrzenia naruszenia zasad etyki publikacyjnej – w szczególności plagiatu, fabrykowania lub fałszowania danych, ghostwritingu, guest authorship, publikacji wielokrotnej lub nieujawnionego konfliktu interesów – Wydawnictwo postępuje według poniższego schematu, opartego na diagramach postępowania COPE:
- Zgłoszenie. Podejrzenie naruszenia może zgłosić każda osoba; zgłoszenie kierowane jest – w miarę możliwości w formie pisemnej, wraz z uzasadnieniem – do redaktora naczelnego.
- Wstępna ocena. Redaktor naczelny dokonuje wstępnej oceny zasadności zgłoszenia i jego dokumentowania. Zgłoszenia oczywiście bezzasadne pozostawia się bez dalszego biegu, odnotowując ten fakt.
- Wyjaśnienia. W razie uprawdopodobnienia naruszenia redaktor naczelny występuje do autora lub innej osoby, której dotyczy zarzut, o zajęcie stanowiska w wyznaczonym, rozsądnym terminie. Osobie tej zapewnia się możliwość ustosunkowania się do zarzutu.
- Postępowanie wyjaśniające. W razie potrzeby redaktor naczelny zasięga opinii recenzentów lub ekspertów. W przypadku poważnych naruszeń może powiadomić instytucję zatrudniającą autora lub inny właściwy podmiot.
- Rozstrzygnięcie i środki. W zależności od ustaleń stosuje się odpowiednie środki: odstąpienie od publikacji, żądanie wprowadzenia poprawek, sprostowanie lub erratę, opublikowanie noty wyrażającej zastrzeżenia (expression of concern) albo wycofanie opublikowanej monografii (retraction) wraz ze stosowną notą wyjaśniającą.
- Dokumentacja. Wszystkie czynności podejmowane w toku postępowania są dokumentowane i przechowywane przez Wydawnictwo.
§ 7. Postanowienia końcowe
- Zasady wchodzą w życie z dniem ich zatwierdzenia przez właściwy organ Akademii Leona Koźmińskiego.
- Zasady stosuje się łącznie z Procedurą recenzowania monografii naukowych, Polityką wydawniczą oraz Polityką publikacyjną ALK dotyczącą wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji.
- W sprawach nieuregulowanych stosuje się wytyczne COPE oraz obowiązujące przepisy prawa.