Status rzeczywistego właściciela dywidendy a zwolnienie z opodatkowania podatkiem u źródła – dylemat dotyczący obowiązków płatnika

Abstract

Artykuł dotyczy analizy wykładni pojęcia rzeczywistego właściciela na gruncie ustawy o CIT, z uwzględnieniem międzynarodowych zasad prawa podatkowego. Przedmiotem rozważań jest w szczególności podjęcie próby odpowiedzi na pytanie, czy płatnik dywidendy, stosując zwolnienie z opodatkowania podatkiem u źródła, powinien weryfikować status rzeczywistego właściciela jej odbiorcy. W analizowanym przypadku ukształtowane zostały dwie linie orzecznicze sądów administracyjnych. Pierwsza z nich odwołuje się bezpośrednio do wykładni literalnej i stanowi, że ze względu na brak określenia tego warunku przez ustawodawcę organy podatkowe nie powinny uzależniać zastosowania zwolnienia z opodatkowania od posiadania przez odbiorcę dywidendy statusu jej rzeczywistego właściciela. Odmienna wykładnia oparta jest o dorobek orzeczniczy TSUE oraz zasadę dochowania tzw. należytej staranności i wskazuje na obowiązek weryfikacji, czy wspólnik uzyskujący przychód dywidendowy posiada status jej rzeczywistego właściciela. Autor w konkluzji podkreśla, iż inne zasady weryfikacji spełnienia definicji rzeczywistego właściciela powinny znaleźć zastosowanie w odniesieniu do spółek holdingowych, a inne w przypadku podmiotów pełniących funkcje produkcyjne czy handlowe.